1.101.101,10

Απόψε έπαιξα τζόκερ. Παίζω σπανίως, όχι επειδή δε χρειάζομαι παραπάνω χρήματα ή επειδή δε μου αρέσουν τα τυχερά παιχνίδια, αλλά επειδή φοβάμαι πως αν κερδίσω δε θα μπορέσω να διαχειριστώ τον απότομο πλουτισμό μου. Φοβάμαι, δηλαδή, πως θα τρελαθώ.

Τα χρήματα, τα πολλά χρήματα, αναμφίβολα λύνουν προβλήματα. Μπορείτε να εξασφαλίσετε καλύτερη εκπαίδευση στα παιδιά σας, καλύτερες παροχές υγείας, καινούργιο αυτοκίνητο, ένα μεγαλύτερο σπίτι, ανέσεις, την ευχέρεια να σταματήσετε να δουλεύετε αν δε σας αρέσει η δουλειά σας.

Όμως, με κάθε σεβασμό προς τους συνανθρώπους μας που πραγματικά αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα, επιτρέψτε μου να πω, πως για τους υπόλοιπους από εσάς ένα μεγάλο ποσό δε θα λύσει τα πιο σημαντικά από τα προβλήματα που σας απασχολούν. Δε θα διώξει το φόβο να μείνετε μόνοι σας ή να ανεβείτε στο αεροπλάνο ή οποιοδήποτε τέτοιου είδους φόβο έχετε. Αντίθετα, ίσως τον κάνει χειρότερο γιατί ενώ θα έχετε την άνεση να κάνετε περισσότερα πράγματα δε θα μπορείτε να τα πραγματοποιήσετε. Δε θα σας δώσει την αγάπη της γυναίκας ή του άντρα που έχετε ερωτευτεί. Ή, ακόμα χειρότερα, αν κατακτήσετε το αντικείμενο του πόθου σας θα γεννηθεί μια τεράστια αμφιβολία για την ειλικρίνεια των συναισθημάτων, αμφιβολία εφιαλτική αν δεν έχετε την διάθεση να γίνετε κυνικοί.

Καθίστε και σκεφτείτε σοβαρά ποια από αυτά που πραγματικά σας ταλανίζουν θα λύνονταν αν κερδίζατε ένα εκατομμύριο ευρώ. Αν είστε ειλικρινείς με τον εαυτό σας θα διαπιστώσετε πως αυτά που πραγματικά τρώνε τα σωθικά σας δε λύνονται με τα λεφτά.

Κάποιος θα αντιτάξει πως μπορεί το χρήμα να μην είναι η λύση για όλα αλλά προσφέρει μια ανετότερη ζωή που απαλύνει τον πόνο των άλυτων προβλημάτων. Δεν είναι αλήθεια. Όταν κερδίσετε κάποια χρήματα, μετά από λίγο καιρό θα εξοικειωθείτε με την καινούργια οικονομική σας κατάσταση. Το πολύ μετά από δύο μήνες ευδαιμονίας θα αρχίσουν πάλι να σας ενοχλούν αλλά, καινούργια πράγματα.

Όταν ξέσπασε, πριν δέκα χρόνια, η οικονομική κρίση στις Η.Π.Α. είχα διαβάσει για την αυτοκτονία ενός δισεκατομμυριούχου του οποίου η περιουσία μειώθηκε από ενάμιση δισεκατομμύριο σε εννιακόσια εκατομμύρια δολάρια και γέλασα επικριτικά. Γιατί δεν πήρε αυτά που του έμειναν να φύγει και να περάσει το υπόλοιπο της ζωής του ευτυχισμένος; Μα για τον ίδιο λόγο που δεν το έκανε νωρίτερα. Φυσικά, σε δεύτερο χρόνο συνειδητοποίησα με τρόμο πως πολλοί από εμάς ίσως φτάναμε στο ίδιο οριακό σημείο αν είχαμε αφοσιωθεί στη συγκέντρωση πλούτου.

Και κάτι ακόμη: ο πλούτος και κυρίως ο απότομος πλούτος απελευθερώνει τις αδυναμίες και τα πάθη μας. Όσο περισσότερος τόσο μεγαλύτερη η ανάγκη να μπορείς να ελέγξεις τον εαυτό σου. Ο Χορν, για παράδειγμα, δεν τα κατάφερε καλά με την κατάχρηση της τραπέζης. Ούτε και εμείς θα τα καταφέρουμε αν κερδίσουμε ξαφνικά το λαχείο αλλά έχουμε χάσει το παιχνίδι της εσωτερικής ισορροπίας. Αν λοιπόν είσαστε «καλά» οικονομικά και παίζεται τυχερά παιχνίδια η γνώμη μου είναι να σταματήσετε. Αν κερδίσετε δε θα λυθούν τα προβλήματα που νομίζετε. Και αν δεν κερδίσετε, που είναι το πιθανότερο, θα επιδεινώνεται διαρκώς η «καλή» οικονομική σας κατάσταση, λιγότερο ή περισσότερο, ανάλογα με το πόσο τζογάρετε.

Σήμερα παίζουμε αλλιώς

Το παιχνίδι είναι μια ιδιαίτερα σημαντική ασχολία των παιδιών και των εφήβων, που επιδρά καθοριστικά στη διαμόρφωση του χαρακτήρα τους. Το παιχνίδι, λοιπόν, έχει αλλάξει πολύ τις τελευταίες δεκαετίες. Ένα μεγάλο μέρος του έχει γίνει ηλεκτρονικό. Πώς επηρεάζονται όσοι, ως νέοι, έπαιξαν και εξακολουθούν να παίζουν μέσα στον κόσμο της εικονικής πραγματικότητας;

Δε θα σταθώ στην ακτινοβολία της οθόνης, τη μειωμένη φυσική δραστηριότητα και άλλες προφανείς διαφορές από το κλασσικό παιχνίδι. Άλλωστε, αυτά, αν και επιβλαβή όταν χάνεται το μέτρο, είναι αναπόφευκτα από τη στιγμή που η τεχνολογία έχει μπει στη ζωή μας.

Εξάλλου, πιστεύω πως η μεγάλη και επικίνδυνη διαφορά του ηλεκτρονικού παιχνιδιού βρίσκεται αλλού. Στη δυνατότητα αποθήκευσης («save») και μιας νέας προσπάθειας που ξεκινά από προηγούμενο σημείο, αν κάτι πάει στραβά. Έτσι το ηλεκτρονικό δεν έχει καμία σχέση με το πραγματικό παιχνίδι και η εικονική πραγματικότητα με την… πραγματικότητα.

Στον πετροπόλεμο αν δε φυλαχτείς κάποιος θα σου ανοίξει το κεφάλι. Δε μπορείς να γυρίσεις πίσω τον χρόνο και να ξαναδοκιμάσεις. Το ίδιο στο ποδόσφαιρο ή στο μπάσκετ. Οι επιλογές έχουν συνέπειες και δεν αλλάζουν. Όπως ακριβώς και στη ζωή, για την οποία σε προετοιμάζει το κλασσικό παιχνίδι αλλά όχι το ηλεκτρονικό.

play

Ασφαλώς η ζωή όπως και το φυσικό παιχνίδι δίνει και δεύτερες και, αν θέλεις και είσαι τυχερός, τρίτες ή περισσότερες ευκαιρίες. Πετροπόλεμο θα παίξεις και την επόμενη μέρα. Αλλά θα το κάνεις με καρούμπαλο ή τα ράμματα από το λάθος της προηγούμενης μέρας. Ή θα ξαναπαίξεις αφού περάσει καιρός και συνέλθεις από το τραύμα και το φόβο της τελευταίας φοράς. Ή δε θα το τολμήσεις ξανά αν αποφασίσεις πως ένα τόσο επικίνδυνο παιχνίδι δε σου ταιριάζει. Πάντως «save» δεν υπάρχει.

Ένα «save» που ενθαρρύνει την επιπόλαιη συμπεριφορά, που σε προπονεί για το «ε, και τι έγινε». Η διαφορά είναι τεράστια. Ας δώσω ένα σκληρό παράδειγμα. Παντρεύεσαι, κάνεις παιδιά, κάτι δεν πάει καλά και χωρίζεις. Ίσως γιατί σε καθένα από αυτά τα βήματα έχεις εμπεδώσει το «save». Τη δυνατότητα επιστροφής. Αλλά ο χρόνος και κυρίως τα γεγονότα δε γυρίζουν πίσω. Ασφαλώς υπάρχει και το «κοιτάω μπροστά» και το «πάμε παρακάτω». Θα το κάνεις, όμως, γεμάτος με «καρούμπαλα» και «ράμματα». Όπως και στον πετροπόλεμο. Το ηλεκτρονικό δε σε έχει προετοιμάσει για κάτι τέτοιο.

Ανηφοροκατήφορος

«Πόσες ανηφόρες έχει η Αθήνα;» Η πνευματώδης, υποτίθεται, απάντηση είναι: «όσες και κατηφόρες».

Είναι, όμως, αλήθεια. Σε ένα δρόμο με κλίση η θέση – αν βρίσκεστε στην κορυφή, στη μέση ή στη βάση – αλλά κυρίως η πρόθεση – να κινηθείτε προς τα πάνω ή κάτω – καθορίζει αν πρόκειται για ανηφόρα, κατηφόρα ή κανένα από τα δύο εφόσον επιθυμείτε να παραμείνετε ακίνητος.

Η ζωή συχνά παρομοιάζεται με έναν ανηφορικό δρόμο λόγω των δυσκολιών που προκύπτουν. Πράγματι, είναι κοπιώδης ή ανάβαση ενός λόφου, για παράδειγμα, αλλά η κατάβαση του αν και ανετότερη είναι πολύ πιο επικίνδυνη. Θα έχετε ακούσει τη γεμάτη αγωνία απορία όσων έφτασαν σε μια δύσκολη για αυτούς κορφή: «ωραία… και τώρα πως κατεβαίνουμε;» Μιας και μιλάμε για κατήφορο, εκφράσεις του τύπου «κατρακύλησε» αναφέρονται στην αποτυχία κάποιου να σταθεί εκεί που σκαρφάλωσε, είτε ανέβαινε είτε είχε ήδη κατακτήσει την κορυφή του. Χρειάζεται προσοχή. Στην κατρακύλα, απαιτείται τρομερή προσπάθεια για να κρατηθείτε, πολύ μεγαλύτερη από όση χρειάστηκε για να ανεβείτε. Επιπλέον, η απογοήτευση συχνά καθηλώνει.

hills.jpg

Είναι πιο εύκολο να κατρακυλήσετε αν επιχειρήσατε απότομο ανέβασμα και δεν ήσασταν κατάλληλα προετοιμασμένος. Ασφαλέστερη επιλογή για να ανηφορίσετε – αλλά και για να κατηφορίσετε – είναι να κάνετε ζιγκ-ζαγκ, όπως τα σκαλιά που οδηγούν σε ξωκλήσια ή τα μονοπάτια που χαράζουν τα κατσίκια στα βουνά. Επιμηκύνεται η διαδρομή και ο χρόνος που απαιτείται για να φτάσετε στον προορισμό σας αλλά θα φτάσετε πιο ξεκούραστα και ασφαλώς. Αν επιχειρήσετε να ανεβείτε κάθετα, όπως κάνουν τα παιδιά, θα κουραστείτε περισσότερο και μπορεί να τσακιστείτε. Επιπλέον στο τέλος θα ακούσετε, όπως και τα παιδιά, «και τι κατάλαβες που έφτασες νωρίτερα;» Πράγματι, τις περισσότερες φορές δεν υπάρχει έπαθλο για τη συντόμευση της διαδρομής κατά λίγα λεπτά, αφήστε που συνήθως πρέπει απλά να περιμένετε και τους υπόλοιπους. Βέβαια, παρόλο που το κέρδος είναι μηδαμινό ή μηδενικό, εσείς, όπως και τα παιδιά, κάτι «καταλαβαίνετε», που δεν ξέρετε τι ακριβώς είναι, αλλά σας κάνει να αισθάνεστε ωραία. Και αυτό έχει την αξία του.

Τέλος, δεν υπάρχει ανηφόρα ή κατηφόρα αν επιλέξετε να παραμείνετε ακίνητος και να βλέπετε τους άλλους να περνούν προς τα πάνω ή κάτω. Αλλά αυτό δεν έχει ενδιαφέρον, έτσι δεν είναι; Μάλλον θα έχετε την τάση να κινηθείτε προς κάποια κατεύθυνση. Κάτι που γενικώς είναι μια καλή ιδέα εκτός ορισμένων περιπτώσεων. Αν, ας πούμε, έχετε φτάσει αρκετά ψηλά και επιχειρήσετε να ανεβείτε ψηλότερα ο κίνδυνος να κατρακυλήσετε είναι υψηλός. Καλύτερα να καθίσετε εκεί που είστε, να πιείτε έναν καφέ και να διαβάσετε την εφημερίδα σας χωρίς να ασχολείστε με αυτούς που συνεχίζουν να σκαρφαλώνουν. Κάποιοι θα τα καταφέρουν ενώ άλλοι, μετά από λίγο, θα κατρακυλήσουν μπροστά από το τραπεζάκι που έχετε αράξει. Λίγοι θα φτάσουν και θα παραμείνουν στο πιο ψηλό σημείο. Αλλά και λίγοι θα παραμείνουν στη βάση. Κατά περίεργο τρόπο, η μοναξιά και τα λοιπά συναισθήματα της βάσης και της κορυφής μοιάζουν πολύ. Γι’ αυτό και η προσαρμογή αυτών που από την κορυφή κατρακύλησαν στη βάση είναι καλύτερη άλλων που σκαμπανεβάζουν στα ενδιάμεσα.

Μακαρόνια με ειδήσεις και κυμά

Είναι μεσημέρι και έχετε καθίσει για φαγητό. Από το παράθυρο βλέπετε φωτιά στο διαμέρισμα της απέναντι πολυκατοικίας. Δεν κινδυνεύετε και ούτε γνωρίζετε τους ενοίκους αλλά μάλλον θα σταματήσετε να τρώτε και κάτι θα κάνετε. Είτε από αλτρουισμό είτε από περιέργεια ή, το πιθανότερο, μια μίξη και των δύο δε θα μείνετε αδρανής. Αλήθεια, πόσο διαφορετική είναι η εικόνα που βλέπετε μέσα από το τζάμι του παραθύρου από εκείνη που μεταδίδεται μέσα από το γυαλί της τηλεοπτικής οθόνης;

Θεωρώ νοσηρό το συνδυασμό των ειδήσεων με οποιοδήποτε γεύμα της ημέρας. Η ένταση των συναισθημάτων που μας προκαλεί ένα γεγονός εξαρτάται, κατά προτεραιότητα, από τη συναισθηματική και φυσική μας απόσταση από αυτό. Εάν συμβεί κάτι δυσάρεστο σε ένα μέλος της οικογενείας θα μας αναστατώσει όσο μακρυά και αν βρίσκεται. Επιπλέον, θα θορυβηθούμε περισσότερο αν κάποιος άγνωστος που περπατά δίπλα μας πάθει κάτι πάρα αν αυτό συμβεί στο απέναντι πεζοδρόμιο. Συνήθως οι ειδήσεις που προβάλλονται δε μας αφορούν και ασφαλώς ο εγκέφαλος μας αναγνωρίζει αυτή τη διάσταση ανάμεσα στις δυσάρεστες εικόνες και την προσωπική μας ζωή. Αλλά είναι υγιές να συνδυάζονται με την ώρα του φαγητού;

img_20180802_102717-1189820650.jpg

Πιστεύω πως όχι. Αυτός ο συνδυασμός συμβάλλει στην εξοικείωση του ανθρώπου με ταπεινά ένστικτα, τον αναισθητοποιεί. Μόνο ένα κτήνος μπορεί να φάει ενώ μπροστά του συμβαίνει κάτι θλιβερό. Και εμείς πλησιάζουμε αυτό το κτήνος ολοένα και περισσότερο κάθε φορά που γευματίζουμε μπροστά στην εικόνα μιας καταστροφής.

Υπάρχουν και καλές ειδήσεις, θα μου πείτε. Ίσως να μη φαίνεται με την πρώτη ματιά αλλά είναι εξίσου επιζήμιο. Πόσο πιθανό θα ήταν στο άκουσμα ενός καλού νέου, αν, για παράδειγμα, κερδίζατε εσείς ή κάποιος δικός σας το λαχείο, να συνεχίζατε ατάραχος το γεύμα σας; Το κάνετε όμως όταν βλέπετε καλές ειδήσεις.

Είτε με κακά είτε με καλά νέα χάνουμε την ευαισθησία μας. Τα μακαρόνια με ειδήσεις και κύμα ταΐζουν το τέρας μέσα μας.

Ο φίλος μου ο Λευτεράκης

Δε συμμετέχω σε κανένα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αλλά έχω έναν φίλο, τον Λευτέρη, που είναι πολύ δραστήριος. Με ενοχλούν τρία πράγματα στο προφίλ του. Θα πάρω για παράδειγμα τις φωτογραφίες που αναρτά.

Το πρώτο και λιγότερο κακό είναι πως οι φωτογραφίες του είναι εξωραϊσμένες. Αποτυπώνουν πάντα την καλή γωνία του προσώπου του, όχι εκείνη που έχει τη μεγάλη ελιά. Και τον δείχνουν πιο ψηλό και πιο αδύνατο. Ιδίως αυτές με μαγιό, όσες τόλμησε να ανεβάσει, στις οποίες η κοιλιά του είναι πάντα ρουφηγμένη.

Το δεύτερο κακό είναι πως οι φωτογραφίες του, πολλές φορές, θυμίζουν στον ίδιο τις κακές στιγμές που κρύβονται από πίσω. Πρόσφατα σε μία φωτογραφία είναι χαμογελαστός στην άκρη ενός φράγματος. Πολύ ωραία θα πει κανείς. Και η κρίση πανικού που τον έπιασε μέχρι να ανέβει και να κατέβει; Και οι στεναχώριες που τον οδήγησαν σε αυτή και σε άλλες παρόμοιες εκδρομές; Αυτά, αν και δεν φαίνονται πουθενά, υπάρχουν και τα θυμάται κάθε φορά που βλέπει αυτές τις φωτογραφίες. Δεν τον αφήνουν, δηλαδή, να ξεχάσει και να ξεχαστεί. Από την άλλη, όταν βλέπει φωτογραφίες άλλων, ανάλογης ομορφιάς και θάρρους, αγνοεί ότι και εκεί μπορεί να κρύβεται μία θλιβερή ιστορία ή ένας αφανής φόβος. Τις θεωρεί αυθεντικές και τις αντιπαραβάλει με το δικό του ψέμα. Διπλό το κακό.

Το τρίτο είναι η «υποταγή» των φωτογραφιών στο στερεότυπο που κάθε φορά έχει επιλέξει. Στο οποιοδήποτε στερεότυπο. Σε εκείνο το γκρεμό ήταν το στερεότυπο του επιμελώς ατημέλητου, ερασιτέχνη πεζοπόρου. Σε άλλη ανάρτηση, του αυστηρού ρόκα που καπνίζει και αλλού, άλλα πιο formal στερεότυπα. Πάντως πάντα ένα από τα δεκάδες χιλιάδες στερεότυπα που έχουν διαμορφωθεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τελικά, η εικόνα του προφίλ του δεν είναι η εικόνα της ζωής του. Που είναι τα δάκρυα, οι εμετοί, οι ατελείωτες ώρες δουλειάς που δεν άντεχε άλλο; Πουθενά. Παντού όμορφες εικόνες που τις πιο πολλές φορές του θυμίζουν, του υπενθυμίζουν, τα θλιβερά που είναι κρυμμένα πίσω από τα χαμόγελά του. Κατά περίεργο τρόπο τις πραγματικά χαρούμενες και ξένοιαστες στιγμές ξέχασε – καθόλου παράξενο για αυτό ήταν ξένοιαστες – να «ανεβάσει» κάτι.

2018-06-27 16.15.34

Τον ξέρω χρόνια και έχω το θάρρος οπότε τον ρώτησα γιατί το κάνει αυτό. «Θυμάσαι», μου είπε, «όταν ήμασταν μικροί και κάναμε κάτι σπουδαίο; Λέγαμε μακάρι να υπήρχε κάποιος με μια κρυφή κάμερα να απαθανατίσει την ωραία βουτιά από το βράχο, ας πούμε, για να τη δείξει στο κορίτσι που μας άρεσε.»

«Ναι», τον διέκοψα, «Αλλά υπάρχει ένα πρόβλημα. Αυτή η κάμερα δεν είναι κρυφή. Ξέρεις ότι υπάρχει και όχι μόνο ξέρεις αλλά είσαι αυτός που την κρατά. Πώς θα κάνεις καλή βουτιά με το ένα χέρι σου να την κρατά;»

Τελοσπάντων. Νομίζω πως όλοι γνωρίζετε τον φίλο μου.

Τα βιβλία αυτοβοήθειας δε βοηθούν (;)

Θέλω να είμαι ξεκάθαρος από την αρχή: όσα αναφέρονται στα βιβλία αυτοβοήθειας είναι στη συντριπτική τους πλειονότητα ορθά. Πράγματι, αν μπορούσατε να τα εφαρμόσετε θα είχατε βοηθηθεί. Αλλά δε μπορείτε και γι’ αυτό  χρειάζεστε ή αισθάνεστε πως χρειάζεστε τέτοιου είδους βιβλία. Επιπλέον, οι άνθρωποι που έγραψαν αυτά τα βιβλία επωφελήθηκαν από τον τρόπο ζωής που περιγράφουν γιατί έχουν στήσει το μυαλό τους έτσι ώστε να βλέπουν τη θετική πλευρά της ζωής.  Για να το πούμε απλά, γράφτηκαν από ανθρώπους που οι ίδιοι δεν τα χρειάζονται.

Δύσκολα κάποιος διαφωνεί με τις οδηγίες αυτών των βιβλίων. Και εσείς οι ίδιοι ξέρετε πως είναι σωστές. Και εσείς οι ίδιοι ίσως έχετε κατά καιρούς παρόμοιες σκέψεις. Αλλά δεν είστε όσο ευτυχισμένοι ή ικανοποιημένοι θέλετε να είστε ακριβώς γιατί αυτές οι σκέψεις δε μετουσιώνονται σε πράξεις, δε συμβαδίζουν με τη στάση σας απέναντι σε ό,τι συμβαίνει στη ζωή σας. Ακόμα χειρότερα είναι τα πράγματα αν ποτέ δε σκεφτήκατε με τον τρόπο που προτρέπουν αυτά τα εγχειρίδια. Σε αυτή την περίπτωση είναι πολύ πιο δύσκολο να μεταβάλλετε τον τρόπο ζωής και τις αξίες σας προς το καλύτερο.

2018-06-19 15.37.24

Δείτε αυτά τα βιβλία ως ένα εγχειρίδιο εκμάθησης ποδηλάτου. Όσες φορές και να το διαβάσετε δε θα μάθετε ποδήλατο. Μάλιστα, αυτός που το έγραψε – και που ξέρει ποδήλατο –  συνήθως το κάνει να φαίνεται πιο απλό από όσο είναι. Αλλά για να μάθετε ποδήλατο δεν αρκεί να γνωρίζετε τον τρόπο. Πρέπει να το πάρετε απόφαση και να προσπαθήσετε. Ομοίως και για την αλλαγή του τρόπου ζωής. Η απόφαση να αλλάξετε και η προσπάθεια για να το πετύχετε είναι για τον καθένα συγκεκριμένη. Και συνήθως πιο επίπονη από την εκμάθηση ποδηλασίας.  Γιατί συμβαίνει σε μεγάλη ηλικία και επιπρόσθετα απαιτεί να ξεχάσετε τον τρόπο που ήδη έχετε αναπτύξει.

Παίζετε μπιλιάρδο;

Είναι βέβαιο πως θα ήταν όλα αλλιώς αν στο παρελθόν είχατε κάνει μία διαφορετική επιλογή. Δεν υπάρχει όμως κανένας τρόπος να γνωρίζετε αν τα πράγματα θα ήταν καλύτερα ή χειρότερα. Επίσης είναι λάθος η σύγκριση του παρόντος με ένα υποθετικό παρόν, που υπάρχει μόνο στο μυαλό σας και, που ούτε και αυτό έχει σχέση με το παρόν, που θα βιώνατε αν είχατε πάρει μία διαφορετική απόφαση στο παρελθόν. Και αυτό γιατί, παρά την περί του αντιθέτου αντίληψη, οι αποφάσεις μας δεν καθορίζουν το μέλλον μας.

Σκεφτείτε ότι η ζωή σας είναι μία μπάλα του μπιλιάρδου. Μια απόφαση που παίρνετε καθορίζει την ταχύτητα, την κατεύθυνση και τα φάλτσα της μπάλας. Την ίδια στιγμή, χιλιάδες άλλοι παίκτες, στο ίδιο τραπέζι μπιλιάρδου, χτυπούν τις δικές τους μπάλες. Όπως καταλαβαίνετε η πιθανότητα η μπάλα σας να ακολουθήσει την επιθυμητή πορεία είναι, χωρίς υπερβολή, μηδενική. Αντίθετα, θα κινηθεί τυχαία, ως αποτέλεσμα των συγκρούσεων με τις άλλες μπάλες, συγκρούσεων που δεν προβλέπονται με κανένα τρόπο. Τα πράγματα γίνονται χειρότερα αν σκεφτείτε ότι σε αυτό το τραπέζι υπάρχουν και αστάθμητοι παράγοντες.

Για παράδειγμα, επιλέγετε μία καινούργια δουλειά με καλύτερο μισθό και τόσο κοντά στο σπίτι σας ώστε μπορείτε να ποδηλατείτε κάθε μέρα έως εκεί. Έτσι σας χτυπάει αυτοκίνητο, ατύχημα που δε θα συνέβαινε αν συνεχίζατε στον προηγούμενο εργοδότη που ήταν μία ώρα μακριά με τη συγκοινωνία. Τέτοια παράλογα γεγονότα συμβαίνουν αρκετές φορές και επιβεβαιώνουν την ήδη, απολύτως τυχαία πορεία της ζωής μας.
2018-06-10 18.18.20
Αυτό είναι ένα συμπέρασμα που αρνούμαστε να δεχτούμε γιατί είναι τρομακτικό. Αντιτίθεται στην κοινή λογική αιτίου-αποτελέσματος, στην αξία της αναλογικής ανταμοιβής. Ισοδυναμεί με την παραδοχή ότι ακόμα και αν τα κάνουμε όλα όπως πρέπει ίσως να μην τα καταφέρουμε. Γενικά, συνεπάγεται αναγνώριση της αδυναμίας ελέγχου της ζωής μας στο βαθμό που επιθυμούμε.

Αλλά είναι αλήθεια, μια χρήσιμη αλήθεια, που η αποδοχή της θα βοηθήσει να διαχειριστούμε καλύτερα το παρόν και να αισιοδοξούμε για το μέλλον. Ξέρω πως ακούγεται σαν πολιτική διαφήμιση αλλά είναι το μόνο που μπορούμε να κάνουμε. Και για να γυρίσω στο τραπέζι του μπιλιάρδου όλες οι μπάλες δεν είναι ίδιες. Άλλες είναι πιο μεγάλες και άλλες πιο σκληρές. Επίσης όλες οι μπάλες μπορούν, εφόσον το επιθυμούν, να αλλάζουν σε μέγεθος και σύσταση. Η δική σας μπάλα θα τα καταφέρει καλύτερα αν σε κάθε καραμπόλα, ανάλογα με το τι συναντά, γίνεται άλλοτε πιο σκληρή ή ελαστική και άλλοτε πιο βαριά η ελαφριά. Αν, δηλαδή, αλλάζει όσο και όπως χρειάζεται για να συνεχίσει το ταξίδι της.