Όποιος βιάζεται… φοβάται

Εντάξει, η αλήθεια είναι πως όποιος βιάζεται σκοντάφτει. Αλλά εδώ δεν προσπαθώ να απαντήσω στο τι θα συμβεί όταν βιάζεστε αλλά στο γιατί βιάζεστε.

Και να ξεκαθαρίσω ότι δεν αναφέρομαι στην περίπτωση που, για παράδειγμα, τρέχετε για να προλάβετε να ανεβείτε στο λεωφορείο. Αναφέρομαι στην αγωνία σας να δείτε αμέσως τα μηνύματά σας στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και να απαντήσετε σε αυτά άμεσα. Στην προσπάθεια να τελειώσετε τις δουλειές σας όσο πιο γρήγορα γίνεται. Δηλαδή, στην επιθυμία σας να είστε παρών και διαθέσιμος συνέχεια. Και γρήγορος.

Αυτή η επιθυμία κρύβει συνήθως ένα φόβο. Το φόβο μη χαθεί η ευκαιρία. Μη συμβεί κάτι στο διάστημα που θα μεσολαβήσει μέχρι εσείς να κάνετε ό,τι είναι να κάνετε και πλέον δεν είστε χρήσιμος, απαραίτητος.

Σκεφτείτε το και θα δείτε πως η ταχύτητα σας οφείλεται στην ανασφάλειά σας. Και αυτό είναι πολλαπλά επιζήμιο. Πρώτα απ’όλα σας δημιουργεί άγχος. Και μετά η ταχύτητα ή για να το πω καλύτερα η βιασύνη, δε φέρνει πάντα το καλύτερο αποτέλεσμα. Αν ενεργούσατε με ηρεμία θα εκτοξεύατε την απόδοσή σας.

Και επειδή και εγώ είμαι βιαστικός και ανυπόμονος κάπου εδώ θα τελειώσω με τη βεβαιότητα πως αυτή η ανάρτηση θα ήταν καλύτερη αν έπαιρνα το χρόνο μου ☺.

Σκεφτείτε το και εσείς και θα το δείτε. Όποιος βιάζεται φοβάται. Και φυσικά σκοντάφτει.

Μήπως τελικά δεν άλλαξες;

Θα ξεκινήσω με ένα παράδειγμα. Είστε φοιτητής και το γλεντάτε. Καταχρήσεις στον υπερθετικό βαθμό. Κάποια στιγμή παίρνετε πτυχίο, βρίσκετε δουλειά, κάπως αρχίζετε να αισθάνεστε πως αυτός ο τρόπος ζωής δεν σας ταιριάζει πια, φοβάστε και λίγο γιατί όσο να ναι μεγαλώνετε και έτσι αποφασίζετε να υιοθετήσετε έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Κόβετε το κάπνισμα και τους καφέδες, σταματάτε τα ξενύχτια, ξεκινάτε πάλι αθλητικές δραστηριότητες, φροντίζετε να αδυνατίσετε για να έχετε έναν απολύτως κεντραρισμένο δείκτη μάζας σώματος, δεν πίνετε καθόλου και τρώτε απολύτως υγιεινά. Κομμένα τα τσίπουρα, τα λίπη και τα τηγανητά. Τρώτε λαχανικά, ανακαλύπτετε τα όσπρια και τα ψάρια και αφήνετε το κρέας αυστηρά για μία φορά την εβδομάδα. Α, και για πρώτη φορά όχι μόνο βάζετε τη βρώμη στο πρωινό αλλά τη βρίσκετε και γευστική. Ποιο, το quaker, που σιχαινόσασταν να το τρώτε ακόμα και με ζάχαρη όταν είσασταν παιδί. Παρεμπιπτόντως, εννοείται πως η ζάχαρη δεν έχει καμία θέση στη διατροφή σας.

Συγχαρητήρια για την αλλαγή που δεν κάνατε. Μπορεί να στραφήκατε σε έναν υγιεινό τρόπο ζώνης αλλά το κάνατε με τον ίδιο τρόπο. Με μανία γλεντούσατε, με μανία γυμνάζεστε. Δε βγάζατε το τσιγάρο από το σώμα σας, δεν βάζετε κόκκο ζάχαρης στο στόμα σας. Δεν πέφτατε ποτέ για ύπνο πριν τις 3:00 τα ξημερώματα, κοιμάστε πάντα πριν τις 11:00 και το Σάββατο σπανίως αργά και πότε πριν τη μία. Ο ίδιος άνθρωπος σε άλλο ρόλο. Καμία βελτίωση του τρόπου σκέψης και δράσης, καμία αλλαγή. Ασφαλώς έχει σημασία τι κάνει κανείς αλλά μεγαλύτερη σημασία έχει πως το κάνει. Ο άνθρωπος αλλάζει πραγματικά και ουσιαστικά όταν αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο κινείται, το τρόπο με τον οποίο φέρεται, τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά σε ό,τι συμβαίνει στη ζωή του. Μπορεί στο παράδειγμα ο δεύτερος τρόπος ζωής, ως πιο υγιεινός, πραγματικά να έχει ένα θετικό αποτέλεσμα σε αυτόν που τον επέλεξε. Όμως η απότομη αλλαγή, η υπερβολή του πράγματος παρέμεινε αναλλοίωτη. Αυτό είναι το αρνητικό στοιχείο του χαρακτήρα που θα έπρεπε να αλλάξει κάποιος. Γιατί στο μέλλον, σε μία άλλη αλλαγή προς κάποια άλλη πορεία, που θα γίνει πάλι με υπερβολή τα αποτελέσματα μπορεί να είναι καταστροφικά.

Ζωγράφισε το

Η τέχνη είναι ελευθερία. Οποιαδήποτε σκέψη και αν κάνεις μπορεί να αποδοθεί μέσα από την τέχνη. Μην πάει το μυαλό σου μόνο σε υψηλά ιδανικά. Και κάτι επαίσχυντο μπορεί να σκεφτείς. Δεν απαγορεύεται. Δεν ελέγχεται.

Ιδανικά, μια σκέψη θα εκφραστεί, μια ιδέα θα γίνει πραγματικότητα. Ιδανικά αλλά σπάνια. Συνήθως μένει ανεκπλήρωτη. Και εκεί έρχεται η τέχνη να εκτυπώσει το ιδεώδες, την επιθυμία, το πάθος, την ανωμαλία, να δώσει σώμα και μορφή σε ο,τιδήποτε κατασκήνωσε στο κεφάλι. Τα ξερνάει σε ένα κομμάτι χαρτί, καμβά, τα πλήκτρα του πιάνου, ένα τοίχο, ένα κομμάτι πηλό ή μάρμαρο.

Είναι σημαντικό όχι να σου αρέσει η τέχνη αλλά να κάνεις τέχνη. Να είσαι καλλιτέχνης ο ίδιος. Δεν έχει σημασία αν τα έργα σου θα είναι αξιόλογα. Για τον εαυτό σου η καλλιτεχνική δημιουργία είναι, πάνω απ’όλα, η εκτόνωση της ψυχής. Ο εμετός των πληγών που δε μπορείς να γιατρέψεις. Αυτή είναι η μεγάλη, η πρώτη αξία της τέχνης.

Ζωγράφισε το ή ό,τι άλλο θες. Και θα γίνεις ένας άλλος άνθρωπος.

1.101.101,10

Απόψε έπαιξα τζόκερ. Παίζω σπανίως, όχι επειδή δε χρειάζομαι παραπάνω χρήματα ή επειδή δε μου αρέσουν τα τυχερά παιχνίδια, αλλά επειδή φοβάμαι πως αν κερδίσω δε θα μπορέσω να διαχειριστώ τον απότομο πλουτισμό μου. Φοβάμαι, δηλαδή, πως θα τρελαθώ.

Τα χρήματα, τα πολλά χρήματα, αναμφίβολα λύνουν προβλήματα. Μπορείτε να εξασφαλίσετε καλύτερη εκπαίδευση στα παιδιά σας, καλύτερες παροχές υγείας, καινούργιο αυτοκίνητο, ένα μεγαλύτερο σπίτι, ανέσεις, την ευχέρεια να σταματήσετε να δουλεύετε αν δε σας αρέσει η δουλειά σας.

Όμως, με κάθε σεβασμό προς τους συνανθρώπους μας που πραγματικά αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα, επιτρέψτε μου να πω, πως για τους υπόλοιπους από εσάς ένα μεγάλο ποσό δε θα λύσει τα πιο σημαντικά από τα προβλήματα που σας απασχολούν. Δε θα διώξει το φόβο να μείνετε μόνοι σας ή να ανεβείτε στο αεροπλάνο ή οποιοδήποτε τέτοιου είδους φόβο έχετε. Αντίθετα, ίσως τον κάνει χειρότερο γιατί ενώ θα έχετε την άνεση να κάνετε περισσότερα πράγματα δε θα μπορείτε να τα πραγματοποιήσετε. Δε θα σας δώσει την αγάπη της γυναίκας ή του άντρα που έχετε ερωτευτεί. Ή, ακόμα χειρότερα, αν κατακτήσετε το αντικείμενο του πόθου σας θα γεννηθεί μια τεράστια αμφιβολία για την ειλικρίνεια των συναισθημάτων, αμφιβολία εφιαλτική αν δεν έχετε την διάθεση να γίνετε κυνικοί.

Καθίστε και σκεφτείτε σοβαρά ποια από αυτά που πραγματικά σας ταλανίζουν θα λύνονταν αν κερδίζατε ένα εκατομμύριο ευρώ. Αν είστε ειλικρινείς με τον εαυτό σας θα διαπιστώσετε πως αυτά που πραγματικά τρώνε τα σωθικά σας δε λύνονται με τα λεφτά.

Κάποιος θα αντιτάξει πως μπορεί το χρήμα να μην είναι η λύση για όλα αλλά προσφέρει μια ανετότερη ζωή που απαλύνει τον πόνο των άλυτων προβλημάτων. Δεν είναι αλήθεια. Όταν κερδίσετε κάποια χρήματα, μετά από λίγο καιρό θα εξοικειωθείτε με την καινούργια οικονομική σας κατάσταση. Το πολύ μετά από δύο μήνες ευδαιμονίας θα αρχίσουν πάλι να σας ενοχλούν αλλά, καινούργια πράγματα.

Όταν ξέσπασε, πριν δέκα χρόνια, η οικονομική κρίση στις Η.Π.Α. είχα διαβάσει για την αυτοκτονία ενός δισεκατομμυριούχου του οποίου η περιουσία μειώθηκε από ενάμιση δισεκατομμύριο σε εννιακόσια εκατομμύρια δολάρια και γέλασα επικριτικά. Γιατί δεν πήρε αυτά που του έμειναν να φύγει και να περάσει το υπόλοιπο της ζωής του ευτυχισμένος; Μα για τον ίδιο λόγο που δεν το έκανε νωρίτερα. Φυσικά, σε δεύτερο χρόνο συνειδητοποίησα με τρόμο πως πολλοί από εμάς ίσως φτάναμε στο ίδιο οριακό σημείο αν είχαμε αφοσιωθεί στη συγκέντρωση πλούτου.

Και κάτι ακόμη: ο πλούτος και κυρίως ο απότομος πλούτος απελευθερώνει τις αδυναμίες και τα πάθη μας. Όσο περισσότερος τόσο μεγαλύτερη η ανάγκη να μπορείς να ελέγξεις τον εαυτό σου. Ο Χορν, για παράδειγμα, δεν τα κατάφερε καλά με την κατάχρηση της τραπέζης. Ούτε και εμείς θα τα καταφέρουμε αν κερδίσουμε ξαφνικά το λαχείο αλλά έχουμε χάσει το παιχνίδι της εσωτερικής ισορροπίας. Αν λοιπόν είσαστε «καλά» οικονομικά και παίζεται τυχερά παιχνίδια η γνώμη μου είναι να σταματήσετε. Αν κερδίσετε δε θα λυθούν τα προβλήματα που νομίζετε. Και αν δεν κερδίσετε, που είναι το πιθανότερο, θα επιδεινώνεται διαρκώς η «καλή» οικονομική σας κατάσταση, λιγότερο ή περισσότερο, ανάλογα με το πόσο τζογάρετε.

Σήμερα παίζουμε αλλιώς

Το παιχνίδι είναι μια ιδιαίτερα σημαντική ασχολία των παιδιών και των εφήβων, που επιδρά καθοριστικά στη διαμόρφωση του χαρακτήρα τους. Το παιχνίδι, λοιπόν, έχει αλλάξει πολύ τις τελευταίες δεκαετίες. Ένα μεγάλο μέρος του έχει γίνει ηλεκτρονικό. Πώς επηρεάζονται όσοι, ως νέοι, έπαιξαν και εξακολουθούν να παίζουν μέσα στον κόσμο της εικονικής πραγματικότητας;

Δε θα σταθώ στην ακτινοβολία της οθόνης, τη μειωμένη φυσική δραστηριότητα και άλλες προφανείς διαφορές από το κλασσικό παιχνίδι. Άλλωστε, αυτά, αν και επιβλαβή όταν χάνεται το μέτρο, είναι αναπόφευκτα από τη στιγμή που η τεχνολογία έχει μπει στη ζωή μας.

Εξάλλου, πιστεύω πως η μεγάλη και επικίνδυνη διαφορά του ηλεκτρονικού παιχνιδιού βρίσκεται αλλού. Στη δυνατότητα αποθήκευσης («save») και μιας νέας προσπάθειας που ξεκινά από προηγούμενο σημείο, αν κάτι πάει στραβά. Έτσι το ηλεκτρονικό δεν έχει καμία σχέση με το πραγματικό παιχνίδι και η εικονική πραγματικότητα με την… πραγματικότητα.

Στον πετροπόλεμο αν δε φυλαχτείς κάποιος θα σου ανοίξει το κεφάλι. Δε μπορείς να γυρίσεις πίσω τον χρόνο και να ξαναδοκιμάσεις. Το ίδιο στο ποδόσφαιρο ή στο μπάσκετ. Οι επιλογές έχουν συνέπειες και δεν αλλάζουν. Όπως ακριβώς και στη ζωή, για την οποία σε προετοιμάζει το κλασσικό παιχνίδι αλλά όχι το ηλεκτρονικό.

play

Ασφαλώς η ζωή όπως και το φυσικό παιχνίδι δίνει και δεύτερες και, αν θέλεις και είσαι τυχερός, τρίτες ή περισσότερες ευκαιρίες. Πετροπόλεμο θα παίξεις και την επόμενη μέρα. Αλλά θα το κάνεις με καρούμπαλο ή τα ράμματα από το λάθος της προηγούμενης μέρας. Ή θα ξαναπαίξεις αφού περάσει καιρός και συνέλθεις από το τραύμα και το φόβο της τελευταίας φοράς. Ή δε θα το τολμήσεις ξανά αν αποφασίσεις πως ένα τόσο επικίνδυνο παιχνίδι δε σου ταιριάζει. Πάντως «save» δεν υπάρχει.

Ένα «save» που ενθαρρύνει την επιπόλαιη συμπεριφορά, που σε προπονεί για το «ε, και τι έγινε». Η διαφορά είναι τεράστια. Ας δώσω ένα σκληρό παράδειγμα. Παντρεύεσαι, κάνεις παιδιά, κάτι δεν πάει καλά και χωρίζεις. Ίσως γιατί σε καθένα από αυτά τα βήματα έχεις εμπεδώσει το «save». Τη δυνατότητα επιστροφής. Αλλά ο χρόνος και κυρίως τα γεγονότα δε γυρίζουν πίσω. Ασφαλώς υπάρχει και το «κοιτάω μπροστά» και το «πάμε παρακάτω». Θα το κάνεις, όμως, γεμάτος με «καρούμπαλα» και «ράμματα». Όπως και στον πετροπόλεμο. Το ηλεκτρονικό δε σε έχει προετοιμάσει για κάτι τέτοιο.

Ανηφοροκατήφορος

«Πόσες ανηφόρες έχει η Αθήνα;» Η πνευματώδης, υποτίθεται, απάντηση είναι: «όσες και κατηφόρες».

Είναι, όμως, αλήθεια. Σε ένα δρόμο με κλίση η θέση – αν βρίσκεστε στην κορυφή, στη μέση ή στη βάση – αλλά κυρίως η πρόθεση – να κινηθείτε προς τα πάνω ή κάτω – καθορίζει αν πρόκειται για ανηφόρα, κατηφόρα ή κανένα από τα δύο εφόσον επιθυμείτε να παραμείνετε ακίνητος.

Η ζωή συχνά παρομοιάζεται με έναν ανηφορικό δρόμο λόγω των δυσκολιών που προκύπτουν. Πράγματι, είναι κοπιώδης ή ανάβαση ενός λόφου, για παράδειγμα, αλλά η κατάβαση του αν και ανετότερη είναι πολύ πιο επικίνδυνη. Θα έχετε ακούσει τη γεμάτη αγωνία απορία όσων έφτασαν σε μια δύσκολη για αυτούς κορφή: «ωραία… και τώρα πως κατεβαίνουμε;» Μιας και μιλάμε για κατήφορο, εκφράσεις του τύπου «κατρακύλησε» αναφέρονται στην αποτυχία κάποιου να σταθεί εκεί που σκαρφάλωσε, είτε ανέβαινε είτε είχε ήδη κατακτήσει την κορυφή του. Χρειάζεται προσοχή. Στην κατρακύλα, απαιτείται τρομερή προσπάθεια για να κρατηθείτε, πολύ μεγαλύτερη από όση χρειάστηκε για να ανεβείτε. Επιπλέον, η απογοήτευση συχνά καθηλώνει.

hills.jpg

Είναι πιο εύκολο να κατρακυλήσετε αν επιχειρήσατε απότομο ανέβασμα και δεν ήσασταν κατάλληλα προετοιμασμένος. Ασφαλέστερη επιλογή για να ανηφορίσετε – αλλά και για να κατηφορίσετε – είναι να κάνετε ζιγκ-ζαγκ, όπως τα σκαλιά που οδηγούν σε ξωκλήσια ή τα μονοπάτια που χαράζουν τα κατσίκια στα βουνά. Επιμηκύνεται η διαδρομή και ο χρόνος που απαιτείται για να φτάσετε στον προορισμό σας αλλά θα φτάσετε πιο ξεκούραστα και ασφαλώς. Αν επιχειρήσετε να ανεβείτε κάθετα, όπως κάνουν τα παιδιά, θα κουραστείτε περισσότερο και μπορεί να τσακιστείτε. Επιπλέον στο τέλος θα ακούσετε, όπως και τα παιδιά, «και τι κατάλαβες που έφτασες νωρίτερα;» Πράγματι, τις περισσότερες φορές δεν υπάρχει έπαθλο για τη συντόμευση της διαδρομής κατά λίγα λεπτά, αφήστε που συνήθως πρέπει απλά να περιμένετε και τους υπόλοιπους. Βέβαια, παρόλο που το κέρδος είναι μηδαμινό ή μηδενικό, εσείς, όπως και τα παιδιά, κάτι «καταλαβαίνετε», που δεν ξέρετε τι ακριβώς είναι, αλλά σας κάνει να αισθάνεστε ωραία. Και αυτό έχει την αξία του.

Τέλος, δεν υπάρχει ανηφόρα ή κατηφόρα αν επιλέξετε να παραμείνετε ακίνητος και να βλέπετε τους άλλους να περνούν προς τα πάνω ή κάτω. Αλλά αυτό δεν έχει ενδιαφέρον, έτσι δεν είναι; Μάλλον θα έχετε την τάση να κινηθείτε προς κάποια κατεύθυνση. Κάτι που γενικώς είναι μια καλή ιδέα εκτός ορισμένων περιπτώσεων. Αν, ας πούμε, έχετε φτάσει αρκετά ψηλά και επιχειρήσετε να ανεβείτε ψηλότερα ο κίνδυνος να κατρακυλήσετε είναι υψηλός. Καλύτερα να καθίσετε εκεί που είστε, να πιείτε έναν καφέ και να διαβάσετε την εφημερίδα σας χωρίς να ασχολείστε με αυτούς που συνεχίζουν να σκαρφαλώνουν. Κάποιοι θα τα καταφέρουν ενώ άλλοι, μετά από λίγο, θα κατρακυλήσουν μπροστά από το τραπεζάκι που έχετε αράξει. Λίγοι θα φτάσουν και θα παραμείνουν στο πιο ψηλό σημείο. Αλλά και λίγοι θα παραμείνουν στη βάση. Κατά περίεργο τρόπο, η μοναξιά και τα λοιπά συναισθήματα της βάσης και της κορυφής μοιάζουν πολύ. Γι’ αυτό και η προσαρμογή αυτών που από την κορυφή κατρακύλησαν στη βάση είναι καλύτερη άλλων που σκαμπανεβάζουν στα ενδιάμεσα.

Μακαρόνια με ειδήσεις και κυμά

Είναι μεσημέρι και έχετε καθίσει για φαγητό. Από το παράθυρο βλέπετε φωτιά στο διαμέρισμα της απέναντι πολυκατοικίας. Δεν κινδυνεύετε και ούτε γνωρίζετε τους ενοίκους αλλά μάλλον θα σταματήσετε να τρώτε και κάτι θα κάνετε. Είτε από αλτρουισμό είτε από περιέργεια ή, το πιθανότερο, μια μίξη και των δύο δε θα μείνετε αδρανής. Αλήθεια, πόσο διαφορετική είναι η εικόνα που βλέπετε μέσα από το τζάμι του παραθύρου από εκείνη που μεταδίδεται μέσα από το γυαλί της τηλεοπτικής οθόνης;

Θεωρώ νοσηρό το συνδυασμό των ειδήσεων με οποιοδήποτε γεύμα της ημέρας. Η ένταση των συναισθημάτων που μας προκαλεί ένα γεγονός εξαρτάται, κατά προτεραιότητα, από τη συναισθηματική και φυσική μας απόσταση από αυτό. Εάν συμβεί κάτι δυσάρεστο σε ένα μέλος της οικογενείας θα μας αναστατώσει όσο μακρυά και αν βρίσκεται. Επιπλέον, θα θορυβηθούμε περισσότερο αν κάποιος άγνωστος που περπατά δίπλα μας πάθει κάτι πάρα αν αυτό συμβεί στο απέναντι πεζοδρόμιο. Συνήθως οι ειδήσεις που προβάλλονται δε μας αφορούν και ασφαλώς ο εγκέφαλος μας αναγνωρίζει αυτή τη διάσταση ανάμεσα στις δυσάρεστες εικόνες και την προσωπική μας ζωή. Αλλά είναι υγιές να συνδυάζονται με την ώρα του φαγητού;

img_20180802_102717-1189820650.jpg

Πιστεύω πως όχι. Αυτός ο συνδυασμός συμβάλλει στην εξοικείωση του ανθρώπου με ταπεινά ένστικτα, τον αναισθητοποιεί. Μόνο ένα κτήνος μπορεί να φάει ενώ μπροστά του συμβαίνει κάτι θλιβερό. Και εμείς πλησιάζουμε αυτό το κτήνος ολοένα και περισσότερο κάθε φορά που γευματίζουμε μπροστά στην εικόνα μιας καταστροφής.

Υπάρχουν και καλές ειδήσεις, θα μου πείτε. Ίσως να μη φαίνεται με την πρώτη ματιά αλλά είναι εξίσου επιζήμιο. Πόσο πιθανό θα ήταν στο άκουσμα ενός καλού νέου, αν, για παράδειγμα, κερδίζατε εσείς ή κάποιος δικός σας το λαχείο, να συνεχίζατε ατάραχος το γεύμα σας; Το κάνετε όμως όταν βλέπετε καλές ειδήσεις.

Είτε με κακά είτε με καλά νέα χάνουμε την ευαισθησία μας. Τα μακαρόνια με ειδήσεις και κύμα ταΐζουν το τέρας μέσα μας.