Οι πολιτικοί δεν κλέβουν

Πρώτα απ’όλα επιτρέψτε μου να πω ότι θεωρώ την πολιτική μία δύσκολη υπόθεση και τους πολιτικούς που τα καταφέρνουν εξαιρετικά ικανούς ανθρώπους. Απαιτείται διπλωματική ικανότητα, επικοινωνιακό χάρισμα, και υψηλή ευφυΐα, γενικώς, και, ειδικώς, συναισθηματική ευφυΐα. Άνθρωποι με τις ικανότητες των πολιτικών, αν ο στόχος ήταν να βγάλουν χρήματα, θα τα είχαν καταφέρει ανετότερα σε άλλους τομείς. Μπήκαν στην πολιτική όχι για τα λεφτά αλλά γιατί τους άρεσε. Γιατί είχαν το «ψώνιο», που λένε, της ενασχόλησης με τα κοινά και αν θέλετε της προσφοράς στην κοινωνία. Στα δικά μου μάτια, τουλάχιστον, είναι βέβαιο ότι αυτό είναι το κύριο κίνητρό τους.

Τώρα στην ουσία: δεν πιστεύω πως οι πολιτικοί κλέβουν. Αλλά και αν κλέβουν το κάνουν σε μικρό βαθμό. Αφήστε με να εξηγηθώ: αν κάποιος πολιτικός κλέψει θα πάρει το πολύ τα πέντε από τα 100 ας πούμε ευρώ που θα χαθούν στα γρανάζια του συστήματος. Τα υπόλοιπα μοιράζονται σε «γραμματείς και φαρισαίους», συνεργαζόμενες εταιρείες, μεσάζοντες που πουλάνε και αγοράζουν αέρα, κ.λ.π. Και θα σας πω και κάτι ακόμα: επειδή το σύστημα λειτουργεί με αυτό τον τρόπο είναι πολύ δύσκολο για έναν πολιτικό να μη δεχθεί ένα «δώρο». Αν έχετε δει αμερικανικές ταινίες είναι τόσο δύσκολο όσο για έναν αστυνομικό να προσπαθεί να μείνει καθαρός όταν οι άλλοι τριγύρω λαδώνονται.

Οι πολιτικοί, λοιπόν, παίρνουν ένα φιλοδώρημα για να βάλουν την υπογραφή τους. Δεν έχουν εξουσία αλλά εξουσιάζονται από το σύστημα. Μένουν εκεί που είναι πρωτίστως γιατί είναι εθισμένοι στην πολιτική, στην προσφορά στα κοινά, στην ψευδαίσθηση της εξουσίας. Το πάθος για τα κοινά τους κρατάει εκεί να μιλάνε, να χαιρετάνε, να συναντιούνται και να δεξιώνονται διαφόρους για ώρες ατελείωτες. Όχι το πάθος για το χρήμα.

Και τέλος πριν βρίσετε, θυμώσετε ή στην καλύτερη των περιπτώσεων γελάσετε θέλω να σκεφτείτε και κάτι άλλο: πόσο εύκολο θα ήταν για εσάς να περάσουν από μπροστά σας 100 εκατομμύρια ευρώ, τα οποία με τη δική σας υπογραφή μοιράζονται και εσείς να μην πάρετε το ένα; Αλήθεια δε θα το κάνετε; Δηλαδή, αν βρείτε 100 ευρώ στο δρόμο τα δίνετε στην αστυνομία; Είστε υδραυλικός και δε χρεώνετε παραπάνω; Γιατρός και δεν παίρνετε φακελάκι; Δημόσιος υπάλληλος και δε λούφαρετε; Εντάξει, να δεχτώ πως εσείς προσωπικά δεν κλέβετε με κάποιον από τους τρόπους που μόλις περιέγραψα. Οι 9 στους 10 από τους συναδέλφους σας ξέρετε πολύ καλά τι κάνουν.

Οι 9 στους 10, λοιπόν, αν εξαρτώνταν από την υπογραφή μας 100 εκατομμύρια ευρώ, θα παίρναμε το ένα από αυτά. Χωρίς καμία τύψη. Γιατί περιμένετε από τους πολιτικούς να μην το κάνουν; Δεν τους διάλεξε ο Θεός αλλά εμείς ως σαρξ εκ της σαρκός μας. Και κάτι τελευταίο: μήπως τους επικρίνουμε επειδή ζηλεύουμε; Αλλά ας επανέλθω στον τίτλο: οι πολιτικοί δεν κλέβουν. Οι 9 στους δέκα που θα έκλεβαν δεν επιλέγουν την πολιτική καριέρα. Και οι λίγοι πολιτικοί που κλέβουν παίρνουν τα λιγότερα. Ο περίγυρος τα περισσότερα. Ο Γκρούεζας, ας πούμε, όχι ο Μαυρογιαλούρος.

Όσο μεγαλώνεις αρχίζουν τα προβλήματα

Όταν ήμασταν φοιτητές ιδρύσαμε μία οργάνωση πολιτικού περιεχομένου. Θέλαμε κάτι διαφορετικό που να μη χαρακτηρίζεται από τις παθογένειες των οργανώσεων που υπήρχαν με το χαρακτηριστικό ξύλινο λόγο.  Γιατί στα μάτια μας όλες οι οργανώσεις, ανεξαρτήτως ιδεολογίας, είχαν τις δικές τους παθογένειες και φυσικά το δικό τους ξύλινο λόγο, από διαφορετικό ξύλο η καθεμία. Από την πρώτη συνάντηση φάνηκε η ανάγκη του συμβιβασμού. Δεν είχαμε όλοι ακριβώς το ίδιο πράγμα στο μυαλό μας. Στην πρώτη αυτή συνάντηση, που παρεμπιπτόντως κράτησε πολλές ώρες, φάνηκε και η ανάγκη να μοιραστούν ρόλοι. Οι συμβιβασμοί και οι ρόλοι δεν άφησαν κανέναν απολύτως ικανοποιημένο και από τις πρώτες ζυμώσεις, για να μην πω τριβές, αισθάνθηκα μία ξύλινη γλώσσα, τη δική μας ξύλινη γλώσσα που μόλις γεννιόταν να χαϊδεύει τα λόγια μας.

Πριν διπλασιαστούν τα μέλη άρχισε να εμποτίζει, ιδίως τους πρωτεργάτες, η ψυχή και το πνεύμα του πολιτικού, του συνδικαλιστή. Καθένας διάλεξε ανάλογα με το χαρακτήρα του ένα από τα γνωστά, διαθέσιμα κουστούμια κομματικής συμπεριφοράς. Δεν το κάναμε επίτηδες, δεν υπήρχαν ακόμα συμφέροντα, ήταν αυθόρμητο. Όταν μεγαλώσαμε λίγο ακόμα άρχισαν οι ίντριγκες, οι προσωπικές στρατηγικές και τα δικά μας μικρά σκάνδαλα. Το εγχείρημα απέτυχε.

2018-06-02 18.18.25

Έκτοτε ζηλεύω τις μεγάλες οργανώσεις γιατί με όλες τις ατέλειες και τις πληγές τους έχουν επιτύχει το συμβιβασμό προς όφελος του σκοπού που θέλουν να εξυπηρετήσουν. Οι ρόλοι, οι δομές, ο πολιτικός λόγος που αρθρώνεται χαρακτηριστικός και περίεργος, η «διαχείριση» των ψυχών των μελών είναι το αναγκαίο κακό. Το κακό που οξύνεται όσο η οργάνωση μεγαλώνει.

Ίσως αυτός είναι ένας σημαντικός λόγος για τον οποίο ομάδες αναρχικής ιδεολογίας είναι μικρές: όσο μεγαλώνουν δημιουργείται η ανάγκη δομών που αντιτίθενται στον πυρήνα της αναρχικής ιδεολογίας και είναι έτσι καταδικασμένες στον κατακερματισμό. Για τον ίδιο λόγο μεγάλες οργανώσεις φαίνεται πως αποκλίνουν από την ιδεολογία που υπερασπίζονται: στο βωμό του μεγέθους θυσιάζονται ή αλλοιώνονται κάποια ιδανικά.

Το μέγεθος μιας οργάνωσης σε συνδυασμό με την ανθρώπινη φύση υπαγορεύει τον τρόπο. Ασφαλώς υπάρχουν διαφορετικότητες ανάλογα με την ιδεολογία. Αλλά αυτές αλλάζουν τη υφή, η ουσία των ρόλων είναι ίδια. Με απλά λόγια, ο αρχηγός είναι αρχηγός είτε λέγεται Πρόεδρος της Δημοκρατίας είτε Γενικός Γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος. Βέβαια αυτό δε σημαίνει πως η υφή των ρόλων δεν έχει σημασία.  Αντίθετα, μάλιστα,  επί αυτής παλεύουν οι ιδεολογίες. Πάντως μην περιμένετε από μία μεγάλη οργάνωση να είναι τόσο αγνή όσο η ιδεολογία που υπερασπίζεται. Αυτό είναι αδύνατο.

Έχουμε Δημοκρατία

Από τη στιγμή που ψηφίζουμε για να εκλέξουμε κυβέρνηση έχουμε δημοκρατία. Εκτός αν πιστεύετε ότι υπάρχει νοθεία του αποτελέσματος. Σε κάθε άλλη περίπτωση πρέπει να δεχτείτε ότι έχουμε δημοκρατία. Όχι, δεν έχει σημασία αν κάποια μέσα ενημέρωσης προσπαθούν να κατευθύνουν τη γνώμη μας. Πάντα θα υπάρχουν συμφέροντα που υποστηρίζουν συγκεκριμένες πολιτικές. Υπάρχει όμως πολυφωνία. Και καθένας είναι ελεύθερος να επιλέξει την πηγή της ενημέρωσής του. Κανείς δεν είναι σήμερα απομονωμένος σε ένα χωριό όπου φτάνει μια μόνο εφημερίδα και είναι επομένως εκτεθειμένος σε μονομερή πληροφόρηση.

Μάλιστα, συχνά υπέρ-εκπροσωπούνται θέσεις μειονοτήτων κατά τρόπο μη αναλογικό και αρκετές φορές τέτοιες θέσεις μπορεί να γίνουν «viral». Τέλος καθένας μπορεί να διατυπώσει μια θέση δημόσια, όπως εγώ σε αυτό το ιστολόγιο. Η πληροφορία δεν ελέγχεται, ούτε και η επιλογή των πηγών πληροφόρησης.

2018-05-03 19.29.05

Εξάλλου, αν και δεχόμαστε πλήθος επιρροών η τελική επιλογή ψήφου καθορίζεται με βάσει την προσωπική βούληση. Ναι, μπορεί αυτή η βούληση να είναι εξαρτημένη. Αλλά υπάρχει ζωή χωρίς εξαρτήσεις; Χρώμα για αυτοκίνητο διαλέγουν κάποιοι και φροντίζουν να πάρουν κάποιο που αν και δεν είναι το αγαπημένο τους το επιλέγουν γιατί δε λερώνει. Εξαρτήσεις υπάρχουν και ο καθένας τις ζυγίζει σύμφωνα με το προσωπικό του σύστημα αξιών και προτεραιοτήτων πριν κάνει την επιλογή του. Αν οι αξίες και προτεραιότητες των πολλών δεν είναι σύμφωνες με τις δικές μας, δεν είναι ηθικά υψηλότερες ή αρκετά αγωνιστικές είναι αδιάφορο. Δημοκρατία έχουμε και η γνώμη των πολλών δεν είναι απαραίτητα τολμηρή ή ανώτερης ηθικής ή εν τέλει σωστή.

Είναι όμως η πλειοψηφία. Και όσοι δε συμφωνούν πρώτα να σκεφτούν ότι είναι απλώς λιγότεροι. Αν δε συμφωνούν και δεν ψήφισαν να αρχίσουν να ψηφίζουν. Στις τελευταίες εκλογές είχαμε πάνω από δεκαπέντε κόμματα.  Δε μπορεί, κάποιο θα είναι κοντά στις απόψεις τους. Αν πάλι δεν τους εκφράζει κανένα τότε ας ξεκινήσουν κάτι δικό τους. Δεν απαγορεύεται ούτε σε αυτούς αλλά ούτε και σε εκείνους που προς το παρόν πλειοψηφούν.