Μη φάτε (πολύ) στο πασχαλινό τραπέζι

Θα σας χαλάσω τον εορταστικό τόνο της ημέρας. Νομίζω είναι κοινή διαπίστωση πως σε αυτές τις γιορτές βγαίνουν οι μικρές ή μεγάλες εντάσεις πάνω από το πασχαλινό τραπέζι. Γι’αυτό… μην τρώτε στο γιορτινό τραπέζι. Τουλάχιστον, μην τρώτε πολύ. Η πιθανότητα για θεομηνία είναι μεγαλύτερη από κάθε άλλη οικογενειακή συγκέντρωση. Μην τρώτε γιατί κινδυνεύετε. Είναι σα να τρώτε και μετά να πηγαίνετε για τρέξιμο ή για να παίξετε ξύλο. Τα γιορτινά τραπέζια είναι για να σηκώνεστε νηστικοί από αυτά.

Χριστός ανέστη με υγεία!

Όποιος βιάζεται… φοβάται

Εντάξει, η αλήθεια είναι πως όποιος βιάζεται σκοντάφτει. Αλλά εδώ δεν προσπαθώ να απαντήσω στο τι θα συμβεί όταν βιάζεστε αλλά στο γιατί βιάζεστε.

Και να ξεκαθαρίσω ότι δεν αναφέρομαι στην περίπτωση που, για παράδειγμα, τρέχετε για να προλάβετε να ανεβείτε στο λεωφορείο. Αναφέρομαι στην αγωνία σας να δείτε αμέσως τα μηνύματά σας στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και να απαντήσετε σε αυτά άμεσα. Στην προσπάθεια να τελειώσετε τις δουλειές σας όσο πιο γρήγορα γίνεται. Δηλαδή, στην επιθυμία σας να είστε παρών και διαθέσιμος συνέχεια. Και γρήγορος.

Αυτή η επιθυμία κρύβει συνήθως ένα φόβο. Το φόβο μη χαθεί η ευκαιρία. Μη συμβεί κάτι στο διάστημα που θα μεσολαβήσει μέχρι εσείς να κάνετε ό,τι είναι να κάνετε και πλέον δεν είστε χρήσιμος, απαραίτητος.

Σκεφτείτε το και θα δείτε πως η ταχύτητα σας οφείλεται στην ανασφάλειά σας. Και αυτό είναι πολλαπλά επιζήμιο. Πρώτα απ’όλα σας δημιουργεί άγχος. Και μετά η ταχύτητα ή για να το πω καλύτερα η βιασύνη, δε φέρνει πάντα το καλύτερο αποτέλεσμα. Αν ενεργούσατε με ηρεμία θα εκτοξεύατε την απόδοσή σας.

Και επειδή και εγώ είμαι βιαστικός και ανυπόμονος κάπου εδώ θα τελειώσω με τη βεβαιότητα πως αυτή η ανάρτηση θα ήταν καλύτερη αν έπαιρνα το χρόνο μου ☺.

Σκεφτείτε το και εσείς και θα το δείτε. Όποιος βιάζεται φοβάται. Και φυσικά σκοντάφτει.

Οι πολιτικοί δεν κλέβουν

Πρώτα απ’όλα επιτρέψτε μου να πω ότι θεωρώ την πολιτική μία δύσκολη υπόθεση και τους πολιτικούς που τα καταφέρνουν εξαιρετικά ικανούς ανθρώπους. Απαιτείται διπλωματική ικανότητα, επικοινωνιακό χάρισμα, και υψηλή ευφυΐα, γενικώς, και, ειδικώς, συναισθηματική ευφυΐα. Άνθρωποι με τις ικανότητες των πολιτικών, αν ο στόχος ήταν να βγάλουν χρήματα, θα τα είχαν καταφέρει ανετότερα σε άλλους τομείς. Μπήκαν στην πολιτική όχι για τα λεφτά αλλά γιατί τους άρεσε. Γιατί είχαν το «ψώνιο», που λένε, της ενασχόλησης με τα κοινά και αν θέλετε της προσφοράς στην κοινωνία. Στα δικά μου μάτια, τουλάχιστον, είναι βέβαιο ότι αυτό είναι το κύριο κίνητρό τους.

Τώρα στην ουσία: δεν πιστεύω πως οι πολιτικοί κλέβουν. Αλλά και αν κλέβουν το κάνουν σε μικρό βαθμό. Αφήστε με να εξηγηθώ: αν κάποιος πολιτικός κλέψει θα πάρει το πολύ τα πέντε από τα 100 ας πούμε ευρώ που θα χαθούν στα γρανάζια του συστήματος. Τα υπόλοιπα μοιράζονται σε «γραμματείς και φαρισαίους», συνεργαζόμενες εταιρείες, μεσάζοντες που πουλάνε και αγοράζουν αέρα, κ.λ.π. Και θα σας πω και κάτι ακόμα: επειδή το σύστημα λειτουργεί με αυτό τον τρόπο είναι πολύ δύσκολο για έναν πολιτικό να μη δεχθεί ένα «δώρο». Αν έχετε δει αμερικανικές ταινίες είναι τόσο δύσκολο όσο για έναν αστυνομικό να προσπαθεί να μείνει καθαρός όταν οι άλλοι τριγύρω λαδώνονται.

Οι πολιτικοί, λοιπόν, παίρνουν ένα φιλοδώρημα για να βάλουν την υπογραφή τους. Δεν έχουν εξουσία αλλά εξουσιάζονται από το σύστημα. Μένουν εκεί που είναι πρωτίστως γιατί είναι εθισμένοι στην πολιτική, στην προσφορά στα κοινά, στην ψευδαίσθηση της εξουσίας. Το πάθος για τα κοινά τους κρατάει εκεί να μιλάνε, να χαιρετάνε, να συναντιούνται και να δεξιώνονται διαφόρους για ώρες ατελείωτες. Όχι το πάθος για το χρήμα.

Και τέλος πριν βρίσετε, θυμώσετε ή στην καλύτερη των περιπτώσεων γελάσετε θέλω να σκεφτείτε και κάτι άλλο: πόσο εύκολο θα ήταν για εσάς να περάσουν από μπροστά σας 100 εκατομμύρια ευρώ, τα οποία με τη δική σας υπογραφή μοιράζονται και εσείς να μην πάρετε το ένα; Αλήθεια δε θα το κάνετε; Δηλαδή, αν βρείτε 100 ευρώ στο δρόμο τα δίνετε στην αστυνομία; Είστε υδραυλικός και δε χρεώνετε παραπάνω; Γιατρός και δεν παίρνετε φακελάκι; Δημόσιος υπάλληλος και δε λούφαρετε; Εντάξει, να δεχτώ πως εσείς προσωπικά δεν κλέβετε με κάποιον από τους τρόπους που μόλις περιέγραψα. Οι 9 στους 10 από τους συναδέλφους σας ξέρετε πολύ καλά τι κάνουν.

Οι 9 στους 10, λοιπόν, αν εξαρτώνταν από την υπογραφή μας 100 εκατομμύρια ευρώ, θα παίρναμε το ένα από αυτά. Χωρίς καμία τύψη. Γιατί περιμένετε από τους πολιτικούς να μην το κάνουν; Δεν τους διάλεξε ο Θεός αλλά εμείς ως σαρξ εκ της σαρκός μας. Και κάτι τελευταίο: μήπως τους επικρίνουμε επειδή ζηλεύουμε; Αλλά ας επανέλθω στον τίτλο: οι πολιτικοί δεν κλέβουν. Οι 9 στους δέκα που θα έκλεβαν δεν επιλέγουν την πολιτική καριέρα. Και οι λίγοι πολιτικοί που κλέβουν παίρνουν τα λιγότερα. Ο περίγυρος τα περισσότερα. Ο Γκρούεζας, ας πούμε, όχι ο Μαυρογιαλούρος.

Μήπως τελικά δεν άλλαξες;

Θα ξεκινήσω με ένα παράδειγμα. Είστε φοιτητής και το γλεντάτε. Καταχρήσεις στον υπερθετικό βαθμό. Κάποια στιγμή παίρνετε πτυχίο, βρίσκετε δουλειά, κάπως αρχίζετε να αισθάνεστε πως αυτός ο τρόπος ζωής δεν σας ταιριάζει πια, φοβάστε και λίγο γιατί όσο να ναι μεγαλώνετε και έτσι αποφασίζετε να υιοθετήσετε έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Κόβετε το κάπνισμα και τους καφέδες, σταματάτε τα ξενύχτια, ξεκινάτε πάλι αθλητικές δραστηριότητες, φροντίζετε να αδυνατίσετε για να έχετε έναν απολύτως κεντραρισμένο δείκτη μάζας σώματος, δεν πίνετε καθόλου και τρώτε απολύτως υγιεινά. Κομμένα τα τσίπουρα, τα λίπη και τα τηγανητά. Τρώτε λαχανικά, ανακαλύπτετε τα όσπρια και τα ψάρια και αφήνετε το κρέας αυστηρά για μία φορά την εβδομάδα. Α, και για πρώτη φορά όχι μόνο βάζετε τη βρώμη στο πρωινό αλλά τη βρίσκετε και γευστική. Ποιο, το quaker, που σιχαινόσασταν να το τρώτε ακόμα και με ζάχαρη όταν είσασταν παιδί. Παρεμπιπτόντως, εννοείται πως η ζάχαρη δεν έχει καμία θέση στη διατροφή σας.

Συγχαρητήρια για την αλλαγή που δεν κάνατε. Μπορεί να στραφήκατε σε έναν υγιεινό τρόπο ζώνης αλλά το κάνατε με τον ίδιο τρόπο. Με μανία γλεντούσατε, με μανία γυμνάζεστε. Δε βγάζατε το τσιγάρο από το σώμα σας, δεν βάζετε κόκκο ζάχαρης στο στόμα σας. Δεν πέφτατε ποτέ για ύπνο πριν τις 3:00 τα ξημερώματα, κοιμάστε πάντα πριν τις 11:00 και το Σάββατο σπανίως αργά και πότε πριν τη μία. Ο ίδιος άνθρωπος σε άλλο ρόλο. Καμία βελτίωση του τρόπου σκέψης και δράσης, καμία αλλαγή. Ασφαλώς έχει σημασία τι κάνει κανείς αλλά μεγαλύτερη σημασία έχει πως το κάνει. Ο άνθρωπος αλλάζει πραγματικά και ουσιαστικά όταν αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο κινείται, το τρόπο με τον οποίο φέρεται, τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά σε ό,τι συμβαίνει στη ζωή του. Μπορεί στο παράδειγμα ο δεύτερος τρόπος ζωής, ως πιο υγιεινός, πραγματικά να έχει ένα θετικό αποτέλεσμα σε αυτόν που τον επέλεξε. Όμως η απότομη αλλαγή, η υπερβολή του πράγματος παρέμεινε αναλλοίωτη. Αυτό είναι το αρνητικό στοιχείο του χαρακτήρα που θα έπρεπε να αλλάξει κάποιος. Γιατί στο μέλλον, σε μία άλλη αλλαγή προς κάποια άλλη πορεία, που θα γίνει πάλι με υπερβολή τα αποτελέσματα μπορεί να είναι καταστροφικά.

Ζωγράφισε το

Η τέχνη είναι ελευθερία. Οποιαδήποτε σκέψη και αν κάνεις μπορεί να αποδοθεί μέσα από την τέχνη. Μην πάει το μυαλό σου μόνο σε υψηλά ιδανικά. Και κάτι επαίσχυντο μπορεί να σκεφτείς. Δεν απαγορεύεται. Δεν ελέγχεται.

Ιδανικά, μια σκέψη θα εκφραστεί, μια ιδέα θα γίνει πραγματικότητα. Ιδανικά αλλά σπάνια. Συνήθως μένει ανεκπλήρωτη. Και εκεί έρχεται η τέχνη να εκτυπώσει το ιδεώδες, την επιθυμία, το πάθος, την ανωμαλία, να δώσει σώμα και μορφή σε ο,τιδήποτε κατασκήνωσε στο κεφάλι. Τα ξερνάει σε ένα κομμάτι χαρτί, καμβά, τα πλήκτρα του πιάνου, ένα τοίχο, ένα κομμάτι πηλό ή μάρμαρο.

Είναι σημαντικό όχι να σου αρέσει η τέχνη αλλά να κάνεις τέχνη. Να είσαι καλλιτέχνης ο ίδιος. Δεν έχει σημασία αν τα έργα σου θα είναι αξιόλογα. Για τον εαυτό σου η καλλιτεχνική δημιουργία είναι, πάνω απ’όλα, η εκτόνωση της ψυχής. Ο εμετός των πληγών που δε μπορείς να γιατρέψεις. Αυτή είναι η μεγάλη, η πρώτη αξία της τέχνης.

Ζωγράφισε το ή ό,τι άλλο θες. Και θα γίνεις ένας άλλος άνθρωπος.

Είμαστε στο «εγώ» και όχι στο «εμείς».

Η επιμέλεια των κοινωνικών υποδομών σε άλλες χώρες, όχι μόνο της Δυτικής αλλά και της Ανατολικής Ευρώπης καθώς και στην Αμερική, την Κίνα, την Ιαπωνία, την Αυστραλία αλλά και αλλού, είναι υποδειγματική. Η καθαριότητα των δρόμων, των σταθμών, των μέσων μαζικής μεταφοράς, των νοσοκομείων, των σχολείων και γενικά των δημόσιων χώρων είναι εξαιρετική. Υπάρχει μια τάξη ζηλευτή. Η εικόνα, όπως όλοι ξέρουμε, είναι εντελώς διαφορετική στην Ελλάδα.

Αντίθετα, οι πολίτες αυτών των χωρών δεν είναι το ίδιο προσεκτικοί μέσα στο σπίτι τους ή τους άλλους προσωπικούς τους χώρους. Μου έχει τύχει αρκετές φορές στο παρελθόν να βιώσω μια σουρεαλιστική πραγματικότητα: έχω χρησιμοποιήσει ένα πεντακάθαρο τρένο για να φτάσω σε ένα σπίτι άγγλων το οποίο έμοιαζε με…ελληνικό λεωφορείο. Ασφαλώς υπάρχουν και εκεί σπίτια προσεγμένα. Αλλά ο μέσος όρος καθαριότητας και τάξης είναι σημαντικά χαμηλότερος από τον αντίστοιχο των ελληνικών νοικοκυριών. Μια εικόνα δηλαδή αντίστροφη αυτής των δημοσίων υποδομών.

Γιατί; Εμείς είμαστε στο «εμείς» και όχι στο «εγώ» και αυτοί αντιστρόφως.

Εμείς δεν εκτιμούμε την αξία της κοινωνίας ή του κράτους. Το τελευταίο μάλιστα πολλοί το απεχθάνονται. Αυτό όμως είναι ένα τεράστιο πρόβλημα. Όσο υγιές και αν είναι ένα κύτταρο στο συκώτι τελικά και αυτό θα πεθάνει αν το όργανο πάσχει από κίρρωση ή αν ένα άλλο όργανο, η καρδιά, δε λειτουργεί σωστά. Το ίδιο θα συμβεί και με εμάς αν η πόλη (συκώτι) ή χώρα (οργανισμός) στην οποία μένουμε νοσεί. Η στόχευση αποκλειστικά στην προσωπική ευημερία και η αδιαφορία για το σύνολο τελικά ακυρώνει και τα ατομικά επιτεύγματα.

Ασφαλώς και όλοι οι άνθρωποι, παντού, ενδιαφέρονται για την προσωπική τους ευμάρεια και ανέλιξη. Όμως, τα «κύτταρα» στις χώρες που προανέφερα και ανεξάρτητα από την ύπαρξη καπιταλιστικού ή σοσιαλιστικού υπόβαθρου έχουν μάθει να δίνουν κάτι στην ομάδα τους. Έχουν υιοθετήσει από μικρή ηλικία κοινωνική συνείδηση που ασυνείδητα πια οδηγεί σε μια ορθή συλλογική συμπεριφορά. Και αυτό κάνει τη διαφορά. Δημιουργεί συνέργιες με πολλαπλασιαστικά οφέλη. Εξασφαλίζει μια ισχυρή κοινωνική υποδομή, η οποία τελικά αναδεικνύει και την ατομική προσπάθεια.

Εδώ ακόμα και αξιόλογες συλλογικές προσπάθειες δεν ακυρώνουν το ασυνείδητο αίσθημα του… πρωταγωνιτισμού. Προάγουν ένα αίσθημα ατομισμού στο επίπεδο της ομάδας.

Πρόσφατα, με λύπη, διαπίστωσα πως και χώρες που θεωρούσα λιγότερο αναπτυγμένες από εμάς έχουν υψηλότερο επίπεδο κοινωνικής συνείδησης. Αναφέρομαι στην Τουρκία και το Ιράν. Ακόμα και αν προς το παρόν η διεθνής πολιτική και οικονομική συγκυρία δε βοηθά αυτές τις χώρες να ακμάσουν, έχουν το υπόβαθρο συλλογικής λειτουργίας για να πετύχουν πολλά. Πολύ περισσότερα από όσα πετύχαμε εμείς λειτουργώντας σε ένα ευνοϊκότερο περιβάλλον αλλά ατομικά.

Είμαστε κοινωνικά όντα και πρέπει να καλλιεργήσουμε περισσότερο αυτή την πλευρά. «Εκείνος που δε μπορεί να ζει μέσα στην κοινωνία… …είναι ή θηρίο ή θεός«, είπε ο Αριστοτέλης. Ε, δε νομίζω πως όλοι οι θεοί μαζεύτηκαν στην Ελλάδα.